Nederlandse ingenieur liet Japanse rivieren herleven

In zijn vaderland bleef hij een onbekende, maar in Japan is hij in de geschiedenisboeken beland als de Nederlander die rivieren weer tot leven bracht.

Renovatie

Waterstaatkundig ingenieur Johannis de Rijke ging in 1873 op uitnodiging van de Japanse regering werken aan een grootschalige renovatie van het stroomgebied van rivieren die al eeuwenlang veel overlast veroorzaakten.

Zijn inspanningen leidden er toe dat rivieren zoals Yodo, Kiso en Nagara niet meer overstroomden. Ook de natuur rond de rivieren herstelde, onder andere doordat kaalgeslagen bergen weer begroeid raakten.

Succesverhaal

Over dit succesverhaal schreef de Japanse ingenieur Yoshiyuki Kamibayashi een boek. Hij deed dat op basis van een groot aantal door hem ontdekte en bestudeerde brieven en notities. 

Tekeningen van kribben-constructies zoals die zijn gerealiseerd in Japanse rivieren.

De auteur ging in 1962 als civiel ingenieur werken op het ministerie van Constructie, waar hij voor het eerst kennismaakte met de naam en het werk van De Rijke. Kamibayashi ontdekte dat de vroegste verbeteringen aan de rivier de Yodo waren verricht door de Nederlandse ingenieur.

Onder indruk

In het voorwoord van zijn boek schrijft hij: “Ik raakte onder de indruk van de behendige wijze waarop De Rijke bij zijn rivierverbeteringen gebruik maakte van eenvoudige wis- en natuurkunde. Ook raakte ik gecharmeerd door de menselijke maat van zijn ontwerpen. De grote rivieren die op basis van zijn schetsen of ontwerpen werden gerenoveerd, hebben sindsdien bijna geen overstromingen meer gekend.”

Johannis de Rijke kreeg diverse Japanse onderscheidingstekens. De rechter afbeelding toont de Nederlandse ingenieur in zijn latere levensjaren.

Uniek beeld

In het boek beschrijft de Japanse auteur de activiteiten van De Rijke zeer gedetailleerd, zodat een uniek beeld is ontstaan. Daarin blijft ook het Japanse familieleven van de ingenieur niet onbesproken.

Eerbetoon

Schrijver Kamibayashi zegt in zijn voorwoord te hopen dat zijn boek wordt ervaren als een dankbetoon aan Nederland dat op het gebied van waterbeheer zo’n grote invloed op Japan heeft gehad.

Johannis de Rijke – De ingenieur die de Japanse rivieren weer tot leven bracht – Auteur: Yoshiyuki Kamibayashi – Nederlandse vertaling: Noriko de Vroomen en Pim de Vroomen – Uitgever: Walburg Pers, Zutphen – ISBN9057301830