Rivierloos Milaan was ooit echte waterstad

Hoewel in en rond Milaan geen rivieren stromen, was in het verleden sprake van een echte waterstad. De huidige wijk Navigli, zuidelijk van het historische centrum, herinnert aan een roemrijk verleden, waarin kanalen een hoofdrol speelden.

Reizen langs Rivieren nam er een kijkje. 

Middeleeuws systeem

De naam Navigli verwijst naar de kanalen die vanaf de middeleeuwen zijn gegraven en nog altijd worden beschouwd als één van de meest geavanceerde waterbouwkundige systemen van Europa.

Dankzij deze bevaarbare waterwegen, die in verbinding stonden met drie grote rivieren, kon Milaan zich eeuwenlang economisch meten met een stad als Venetië. 

Het huidige Naviglio Grande

Ticino

Al in de 12e eeuw had Milaan behoefte aan water voor irrigatie en aan vaarwegen voor goederentransport. De handmatige aanleg van de 50 km lange Naviglio Grande duurde bijna tachtig jaar.

Deze ‘watersnelweg’ verbond Milaan via de rivier de Ticino en het Lago Maggiore met Zwitserland en ontwikkelde zich tot de belangrijkste aanvoerroute voor goederen uit het westen.

Adda

Het kanaal Naviglio della Martesana zorgde in de 15e eeuw voor een verbinding met de rivier de Adda en daarmee indirect met het Comomeer. 

In deze periode zorgde Leonardo da Vinci voor een belangrijke perfectionering van de kanalen door de ontwikkeling van een ingenieus sluizensysteem.

Het drooggevallen oude sluizencomplex Conca dell’Incoranata, zoals dat is bewaard gebleven in de binnenstad van Milaan en werd ontworpen door Leonardo da Vinci.

Po

Bij het streven om Milaan economisch beter te verbinden met de rest van Italië speelde ook Napoleon een stimulerende rol.

Hij zorgde ervoor dat het Naviglio Pavese in 1819 werd voltooid, nadat de aanleg herhaaldelijk was stilgelegd.

Door dit kanaal kreeg de stad aansluiting op het omvangrijke rivierennetwerk van de Po en dus ook de Adriatische Zee. 

Dit resteert van de vroegere stadshaven.

Stadshaven

In de Milanese stadshaven Darsena werden uiteenlopende goederen verscheept, zoals marmer voor de bouw van de Dom van Milaan, maar ook graan voor de lokale markten. 

Verval

De kanalen raakten in verval toen de trage vrachtschepen in de 19e eeuw de concurrentie met treinen en trams verloren.

Toch zijn de Navigli nooit helemaal uit het stadsbeeld verdwenen en het restant vormt vandaag de dag een historisch erfgoed.

Op de plek van de vroegere haven is een groot plein met veel horeca een geliefde ontmoetingsplek voor de lokale inwoners.