Complete generaties groeiden in de 20ste eeuw op met de befaamde plaatjesalbums van Verkade.
Natuurkenner en onderwijzer Jac. P. Thijsse verwierf er als schrijver eeuwige roem mee, maar illustrator Jan Voerman jr. ontsprong nooit aan zijn schaduw.
Toch maakte deze kunstschilder voor vrijwel alle dertig Verkade-albums meer dan duizend plaatjes.
RECENSIE: DICK VERSTEEG
Het boek dat onlangs is bij WBOOKS is verschenen onder de prachtige titel ‘Mijn gedroomde Nederland’ is een eerbetoon aan Jan Voerman jr. op initiatief van zijn kleinzoon Peter Voerman.
In de natuur
In het voorwoord herinnert hij zich hoe zijn opa hem als vijfjarig jongetje meenam in de natuur en hij onder de indruk raakte van zijn kennis én schildertalent.
Kort nadat zij samen kastanjes hadden verzameld kreeg de kleinzoon een schilderij waarop de kastanjes gedetailleerd waren nageschilderd.
“Ik kon ze bij wijze van spreken zo van het doek pakken. Mijn opa schilderde de natuur als geen ander.”
Geschiedenis
‘Mijn gedroomde Nederland’ is een rijk geïllustreerde en in groot formaat uitgevoerde uitgave van W BOOKS, die vijftig jaar na het overlijden van Jan Voerman jr. verschijnt.
Zijn kleinzoon Peter duikt diep in de geschiedenis en geeft antwoorden op vragen die hij zichzelf vaak heeft gesteld.
Hoe kwamen die befaamde albumplaatjes tot stand en hoe moeilijk was het om die fraaie landschappen te vangen op zo’n klein formaat.
Reconstructie
Voor zijn zoektocht maakte hij gebruik van het familiearchief met op locatie gemaakte schetsen, voorstudies en foto’s.
Samen met originele aquarellen uit het Zaans Museum is zo een zorgvuldige reconstructie ontstaan van het landschap waarin Voerman jr. lange tijd doorbracht.
Rivieren
In dit landschap spelen rivieren een cruciale rol. Als onderdeel van de zogeheten reisalbums verschenen ‘De Vecht’ (1915) en ‘De IJsel’ (1916).
Voor het album over de Vecht trokken Thijsse en Voerman los van elkaar langs deze rivier van de bovenloop in Utrecht tot aan de monding in de Zuiderzee bij Muiden.
Thuiswedstrijd
De opdracht voor 48 plaatjes voor ‘De IJsel’ (destijds nog gespeld met één ‘s’) was voor Voerman een thuiswedstrijd. Hij is geboren in Hattem en kende het gebied langs de rivier als geen ander.
Verzamellust
Elk nieuw Verkade-album wakkerde bij een groeiend aantal liefhebbers de verzamellust aan.
Vanzelfsprekend ook tot groot genoegen van Verkade, die vele rollen beschuit en plakken koek met de plaatjes over de toonbank zag gaan.
Meesterwerk
Jaren later zou Voermans veel lof oogsten voor zijn ‘Dijkhelling met bloemen’ uit het in 1938 verschenen Verkade-album ‘Onze Groote Rivieren’.
Deskundigen waren lyrisch over het verfijnde beeld dat dit schilderwerkje geeft over de toenmalige rijkdom aan bloemen en planten op de Nederlandse dijkhellingen.
Historicus Maarten van Rossem vroeg hier bij de herdruk van het boek in 1998 speciale aandacht voor en kwalificeerde het als ‘een waar meesterwerk.’
Tentoonstelling
Het boek ‘Mijn gedroomde Nederland’ is verschenen ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in het Voerman Stadsmuseum in Hattem.
Deze expositie is nog te bezichtigen tot en met 4 oktober 2026.
Mijn gedroomde Nederland – Tekst: Peter Voerman, Marga Coesèl en Theo Spek – Ontwerp: Erlend Schenk / Burographic – Uitgever: WBOOKS – ISBN 9789462587557